دانشکده‌ي توليد گياهي
گروه گياه‌پزشکي
پايان‌نامه جهت اخذ درجه‌‌ي کارشناسي ‌ارشد در رشته‌ي حشره‌شناسي کشاورزي
بررسي فونستيک تريپسهاي خاکزي و قارچخوار در شهرستان گرگان، استان گلستان
پژوهش و نگارش:
عطيه كتولي
استاد راهنما:
دکتر محسن يزدانيان
استاد مشاور:
مهندس جليل علوي

شهريور 1391
تعهدنامه‌ي پژوهشي
نظر به اين که چاپ و انتشار پايان‌نامه (رساله)هاي تحصيلي دانشجويان دانشگاه علوم کشاورزي و منابع طبيعي گرگان مبين بخشي از فعاليت‌هاي علمي- پژوهشي است و هم‌چنين با استفاده از اعتبارات دانشگاه انجام ميشود، بنابراين به منظور آگاهي و رعايت حقوق دانشگاه، دانشآموختگان اين دانشگاه نسبت به موارد ذيل متعهد مي‌شوند:
1) پيش از چاپ پاياننامه (رساله)‌ي خود، مراتب را قبلا به طور کتبي به مديريت تحصيلات تکميلي دانشگاه اطلاع دهند و کسب اجازه نمايند.
2) در انتشار نتايج پاياننامه (رساله) در قالب مقاله، همايش، اختراع و اکتشاف و ساير موارد، ذکر نام دانشگاه علوم کشاورزي و منابع طبيعي گرگان الزامي است.
3) انتشار نتايج پاياننامه (رساله) بايد با اطلاع و کسب اجازه از استاد راهنما صورت گيرد.
اين‌جانب عطيه كتولي دانشجوي رشته‌ي گياه‌پزشكي مقطع کارشناسي ‌ارشد تعهدات فوق و ضمانت اجرايي آن را قبول مي‌كنم و به آن ملتزم مي‌شوم.
تقديم به
پدر و مادر عزيزم
و
همسر مهربانم
تقدير و تشكر
ستايش و سپاس مخصوص خداوندي است که انسان را آفريد و ارزندهترين مواهب خود را در قالب عقل و احساس به او عطا فرمود. ضمن سپاس‌گزاري از پروردگار بزرگ، تشکر و قدرداني دارم از تمام کساني که مرا ياري دادند تا بتوانم در راه رسيدن به کمال علمي و معنوي به توفيقاتي ارزشمند دست يابم.
از استاد راهنماي گرامي جناب آقاي دکتر محسن يزدانيان بي‌نهايت سپاس‌گزارم. همچنين، از استاد مشاور ارجمندم، جناب آقاي مهندس جليل علوي کمال تقدير و تشکر را دارم. از استاد گران‌قدر جناب آقاي دكتر كامبيز مينايي نيز به خاطر همكاري‌‌ها و كمك‌هايشان كمال تشكر را دارم.
از نمايندهي محترم تحصيلات تکميلي جناب آقاي دکتر همتي که با حضور ارزشمند خود بر کار من ارج نهادند و همچنين استادان داور جناب آقاي دکتر علي افشاري و جناب آقاي دکتر کامران رهنما که با عنايتي دقيق و عميق به محتواي تحقيقاتم، بر ارزش آن افزودند، سپاس‌گزارم. از هم‌ياري صميمانهي دوستان عزيزم بينهايت سپاس‌گزارم.
و سرانجام مراتب تقدير وسپاس خود را تقديم ميدارم به پدر و مادر عزيزم و همسر مهربانم که با هم‌ياري خود، در تمامي مراحل انجام کار مرا ياري نمودند.
چکيده
در اين تحقيق که در مورد بالريشکداران خاکزي و قارچخوار انجام شد، با نمونهبرداري از خاکها و خاکبرگهاي جنگلي و سرشاخههاي خشکيدهي درختان جنگلي، در مجموع 5 گونه تريپس متعلق به 4 جنس جمعآوري شدند. همهي نمونههاي جمعآوري شده به زيرراستهي Tubulifera و خانوادهي Phlaeothripidae متعلق بودند. در بين نمونهها، يک جنس و يک گونه براي اولين بار از استان گلستان گزارش ميشوند که با علامت * مشخص شدهاند. اسامي گونهها به شرح زير است:
I. Subfamily Phlaeothripinae
1. Hoplothrips sp.*
2. Hoplandrothrips sp.
3. Haplothrips aculeatus (Fabricius)
4. Haplothrips flavicinctus (Karny)
II. Subfamily Idolothripinae
1. Pseudocryptothrips meridionalis* Priesner
تراکم اين بالريشکداران به رغم نمونهبرداريهاي فراوان، بسيار پايين بود و در بسياري از نمونه‌هاي گرفته شده وجود نداشتند. تمام گونههاي جمعآوري شده به صورت اسلايدهاي ميکروسکوپي دايمي در گروه گياهپزشکي، دانشگاه علوم کشاورزي و منابع طبيعي گرگان نگهداري مي‌شوند.
واژههاي کليدي: فون، تريپس، خاکزي، قارچخوار، گرگان.
فهرست
عنوان صفحه
فصل اول: مقدمه
1-1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………..2
1-2 بيان سوالهاي اصلي تحقيق ……………………………………………………………………………………………4
1-3 فرضيههاي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………….5
1-4 اهداف تحقيق ……………………………………………………………………………………………………………….5
1-5 کاربردهاي تحقيق ………………………………………………………………………………………………………….5
فصل دوم: بررسي منابع
2-1 راستهي بالريشکداران ………………………………………………………………………………………………….7
2-1-1 ريختشناسي ………………………………………………………………………………………………………..7
2-1-2 زيستشناسي ………………………………………………………………………………………………………..8
2-1-3 تبارشناسي …………………………………………………………………………………………………………..11
2-1-4 ردهبندي ……………………………………………………………………………………………………………..11
2-1-5 زيرراستهي Tubulifera ………………………………………………………………………………………..14
2-1-6 خانوادهي Phlaeothripidae …………………………………………………………………………………..14
2-1-6-1 زيرخانوادهي Phlaeothripinae ………………………………………………………………….16
2-1-6-2 زيرخانوادهي Idolothripinae ……………………………………………………………………17
2-2 بررسيهاي فونستيک ……………………………………………………………………………………………………18
2-2-1 برخي از بررسيهاي انجام شده در خارج از ايران …………………………………………………..18
2-2-2 بررسيهاي انجام شده در ايران………………………………………………………………………………20
فصل سوم: مواد و روشها
3-1 مشخصات جغرافيايي شهرستان گرگان …………………………………………………………………………..24
3-2 روشهاي نمونهبرداري …………………………………………………………………………………………………25
3-3 تهيهي اسلايدهاي ميکروسکوپي ……………………………………………………………………………………25
3-4 روش ترسيم شکلها ……………………………………………………………………………………………………26
فصل چهارم: نتايج
4-1 زيرراستهي Tubulifera ………………………………………………………………………………………………..28
4-1-1 زيرخانوادهي Idolothripinae ………………………………………………………………………………..28
4-1-1-1 گونهي Pseudocryptothrips meridionalis ………………………………………………..28
4-1-2 زيرخانوادهي Phlaeothripinae ……………………………………………………………………………….30
4-1-2-1 گونهي Hoplothrips sp. …………………………………………………………………………….30
4-1-2-2 گونهي Hoplandrothrips sp. ……………………………………………………………………..34
4-1-2-3 گونهي Haplothrips aculeatus (Fabricius) …………………………………………………38
4-1-2-4 گونهي Haplothrips flavicinctus (Karny) …………………………………………………..44
فصل پنجم: بحث
5-1 گونهي Pseudocryptothrips meridionalis Priesner ……………………………………………………..48
5-2 گونهي Hoplothrips sp. ………………………………………………………………………………………………48
5-3 گونهي Hoplandrothrips sp. ………………………………………………………………………………………48
5-4 گونهي Haplothrips aculeatus (Fabricius) …………………………………………………………………48
5-5 گونهي Haplothrips flavicictus (Karny) ……………………………………………………………………..49
5-6 پيشنهادهاي پژوهشي ……………………………………………………………………………………………………50
منابع ………………………………………………………………………………………………………………………………..51
پيوست ……………………………………………………………………………………………………………………………..57
فهرست شکلها
عنوان صفحه
شکل 2-1 نماي کلي بدن در تريپسهاي زيرراستهي Tubulifera از سطح پشتي………………………….12
شکل 2-2 نماي کلي بدن در تريپسهاي زيرراستهي Terebrantia از سطح پشتي……………………….13
شكل 3-1 نقشهي استان گلستان به تفکيک شهرستان ………………………………………………………………24
شکل 4-1 اندام تناسلي در حلقهي نهم شکم تريپسهاي زيرراستهي Tubulifera………………………..28
شکل 4-2 استيلههاي آرواره‌اي در گونهي meridionalis Pseudocryptothrips………………………….28
شکل 4-3 اندام حسي موجود در پالپهاي آروارهاي……………………………………………………………….29
شکل 4-4 موهاي ثابتکنندهي بال در ترژيتهاي شکمي گونهي Pseudocryptothrips meridionalis ………………………………………………………………………………………………………………………………29
شکل 4-5 اندامهاي حسي موجود در بند چهارم شاخک گونهي Pseudocryptothrips meridionalis که به تعداد چهار عدد ديده ميشوند………………………………………………………………………………………30
شکل 4-6 اندامهاي حسي واقع بر روي بند سوم شاخک گونهي Hoplothrips sp. که به تعداد سه عدد ميباشند………………………………………………………………………………………………………………………32
شکل 4-7 اندامهاي حسي واقع بر روي بند چهارم شاخک گونهي Hoplothrips sp. ……………….33
شکل 4-8 استيههاي آروارههاي بالا در گونهي Hoplothrips sp. که در وسط سر به هم ميرسند….33
شکل 4-9 پلتا در گونهي Hoplothrips sp……………………………………………………………………………34
شکل 4-10 اندامهاي حسي موجود در بند سوم شاخک گونهي Hoplandrothrips sp. ………………36
شکل 4-11 اندامهاي حسي موجود در بند چهارم شاخک گونهيHoplandrothrips sp. ……………..36
شکل 4-12 دندانهي پنجهي پاي جلويي در گونهي Hoplandrothrips sp. …………………………….37
شکل 4-13 باريکشدگي بالهاي جلويي در Hoplandrothrips sp. ………………………………………..37
شکل 4-14 موهاي ثابتکنندهي بال در ترژيتهاي شکمي گونهي Hoplandrothrips sp. …………38
شکل 4-15 پلتا در گونهي Hoplandrothrips sp…………………………………………………………………….38
شکل 4-16 موهاي پس‌چشمي در گونهي aculeatus Haplothrips………………………………………….40
شکل 4-17 ريشکهاي دوتايي در بالهاي جلويي گونهي aculeatus Haplothrips…………………….41
شکل 4-18 پلتا در گونهي aculeatus Haplothrips که ذوزنقهاي شکل ميباشد………………………..41
شکل 4-19 موهاي S1، S2 و S3 که بر روي ترژيت نهم گونهي aculeatus Haplothrips ديده مي‌شوند……………………………………………………………………………………………………………………………..42
شکل 4-20 موهاي مخرجي در گونهي aculeatus Haplothrips که بلند و باريک مي‌باشند ………..42
شکل 4-21 دو اندام کامپاني‌فرم در ترژيت هفتم گونهي aculeatus Haplothrips………………………43
شکل 4-22 دو اندام کامپاني‌فرم در ترژيت هشتم گونهي aculeatus Haplothrips………………………43
شکل4-23 وجود پل در استيلههاي آروارهاي در گونهي aculeatus Haplothrips……………………….44
شکل 4-24 سطح زيرين پيش‌قفس‌سينه در گونهي aculeatus Haplothrips ……………………………44
شکل 4-25 موهاي پس‌چشمي در گونهي Haplothrips flavicinctus………………………………………..46
شکل 4-26 موهاي موجود در زير قاعدهي بال که دو عدد از آنها ديده ميشوند………………………..47
شکل 4-27 شبه‌عصا در گونهي Haplothrips flavicinctus ……………………………………………………..47
شکل 4-28 موهاي S1، S2 و S3 بر روي ترژيت نهم گونهي Haplothrips flavicinctus…………….48
فهرست جدولها
عنوان صفحه

جدول 4-1 مشخصات جمعآوري گونهي Pseudocryptothrips meridionalis…………….28
جدول 4-2 مشخصات جمعآوري گونهي Hoplothrips sp………………………………………..31
جدول 4-3 مشخصات جمعآوري گونهي Hoplandrothrips sp…………………………………35
جدول 4-4 مشخصات جمعآوري گونهي Haplothrips aculeatus……………………………..39
جدول 4-5 مشخصات جمعآوري گونهي Haplothrips flavicinctus……………………….45

فصل اول
مقدمه
1-1 مقدمه
تريپسها حشراتي از راستهي بال‌ريشكداران1 ميباشند که براي اولين بار در سال 1744 ميلادي توسط دکتر گير2 توصيف و با نام Physapus معرفي شدند. سپس، در سال 1758 ميلادي اين گروه توسط حشرهشناسان انگليسي تريپس نامگذاري شدند و در ابتدا شامل چهار گونهي متعلق به يک جنس بودند (لوئُنگ، 2008). اين حشرات داراي بدني باريک به طول 5/0 تا 5 ميليمتر مي باشند. البته برخي از گونهها در نواحي گرمسير نزديک به 14 ميليمتر طول دارند. تقريبا همه‌ي تريپسها دو جفت بال دارند، اگر چه برخي‌ها بيبال هستند. بالدارها در بالهاي خود داراي دو رديف ريشک ميباشند که به طور متقارن قرار گرفتهاند. به همين دليل، ريشکهاي بالهاي حشرات راستهي Thysanoptera (که به معني بالريشکداران ميباشد) در طول پرواز، سطح تماس را افزايش ميدهند. اتلاق نام بال‌ريشکداران به راسته، از اين صفت نشات گرفته است (حسنزاده سلماسي، 1373؛ لوئُنگ، 2008). در سراسر جهان، بيشتر گونههاي تريپسها در مناطق گرمسير يافت ميشوند و تعدادي نيز در مناطق معتدل وجود دارند. حتي گونههاي کمي از آنها در مناطق سرد و نواحي قطب شمال زندگي مي‌کنند (اِشميت، 2007).
در راستهي بالريشکداران، متنوعترين رژيم غذايي را ميتوان يافت. اين حشرات به طور معمول گونههايي گل‌زي هستند (ايزو و همکاران، 2002) و از نظر رفتار تغذيهاي، حدود 100 گونه از آنها به عنوان آفت کشاورزي مطرح ميباشند. اينها آفات جدي گياهان زراعي هستند که باعث نقره‌اي شدن سطح برگها، گل‌برگها و ميوهها، ريزش گلها و برگ‌ها، کاهش گردهافشاني، و هم‌چنين بروز بدشکلي و تشكيل گال در آنها ميشوند و روي بوم‌سامانههاي کشاورزي به صورت مستقيم و غيرمستقيم تاثير ميگذارند (ماوند و کيبي، 1998؛ ايزو و همکاران، 2002؛ علوي و همکاران، 2007؛ رِيناود، 2010؛ ميراب بالو و چِن، 2010).
گونههاي زيادي از تريپسها از اسپورهاي قارچها تغذيه ميکنند. برخي از تريپسها به عنوان شکارگرهاي کنهها و ديگر تريپسها و بندپايان کوچک شناخته شدهاند و تعداد معدودي از گونههاي گياه‌خوار آنها نيز در کنترل بيولوژيک علفهاي هرز مورد استفاده قرار ميگيرند (ماوند و مارولو، 1996). همچنين، يک گونه از خانوادهي Heterothripidae به نام Aulacothrips dictyotus به عنوان انگل خارجي بر روي بدن گونه‌اي از زنجرك‌هاي درختي خانواده‌ي Aethalionidae با نام علمي Aethalion reticulatum زندگي مي‌کند. اين تريپس‌ اولين انگل خارجي شناخته شده از راستهي Thysanoptera است که لاروهاي آن در زير بالهاي پورهها و حشرات کامل ميزبان زندگي مي‌کنند و پيلههاي شفيرگي بر روي نيم‌حلقه‌هاي پشتي بدن ميزبان تشکيل ميشوند. ساير گونههاي اين خانواده بر روي گلها زندگي ميکنند (ايزو و همکاران، 2002). كاوالِري و همكاران (2010) نيز دومين گونه‌ي انگلِ اين جنس را به نام A. minor از روي همين زنجرك درختي گزارش كردند.
تريپس‌ها تقريبا در تمامي مکانها ساکن ميشوند، بنابراين، جمعآوري اين حشرات هميشه دشوار است و مکان‌هاي جمعآوري ويژهاي ندارند (اکرم و همکاران، 2003). اين حشرات را ميتوان از روي يک گياه و با ضربه زدن به اندامهاي گياهي، بر روي يک صفحهي سفيد پلاستيکي جمعآوري کرد. همچنين، براي جمعآوري آنها از قيف برليز (براي تريپسهايي که در خاک و بقاياي برگي زندگي ميکنند) و آسپيراتور نيز ميتوان استفاده نمود (ميراب بالو و چِن، 2010).
چرخهي زندگي تريپسها بسته به شرايط دمايي منطقه ميتواند از 10 روز تا يک سال طول بکشد. اين حشرات در مناطق معتدل، 1 تا 2 نسل و در مناطق گرم، 12 تا 15 نسل را در سال ايجاد ميکنند که بيشينه‌ي جمعيت آنها در مناطق گرمسير ميتواند بالغ بر يک ميليون تريپس در يک هکتار باشد (مُرس و هادِل، 2006).
در گذشته، اين راسته به دو زيرراستهي Terebrantia و Tubulifera و 8 خانواده تقسيم ميشد، ولي در حال حاضر، بيشتر تريپس‌شناسان بر 9 خانواده اتفاق نظر دارند به طوري که زيرراستهي Terebrantia را شامل 8 و زيرراسته‌ي Tubulifera را هم‌چنان تنها شامل يک خانواده ميدانند. اگر چه، در طبقهبندي اخير توسط بهاتي، براي اين راسته 28 خانواده و 10 بالاخانواده براي 2400 گونه گزارش شده است. تريپسهاي شناخته ‌شدهي ايران حدود 177 گونه هستند که به 5 خانوادهي Aeolothripidae، Melanthripidae، Thripidae، Adiheterothripidae و Phlaeothripidae تعلق دارند (علوي، 1388؛ فلاحزاده و همکاران، 2011). در بين خانواده‌هاي تريپسها، دو خانوادهي Thripidae و Phlaeothripidae بيشترين جمعيت را دارند و گونههاي آن دو معمولا در محصولات زراعي يافت ميشوند. 93 درصد از گونههاي تريپسها در اين دو خانواده جاي ميگيرند (مينايي و همکاران، 2007؛ لوئُنگ، 2008؛ وري‌يِس، 2010).
خانوادهي Phlaeothripidae تنها خانوادهي زيرراستهي Tubulifera و بزرگترين خانواده‌ي تريپسها است كه شامل 3500 گونهي توصيف شده و 530 جنس ميباشد. Haplothrips بزرگترين جنس اين خانواده است که در سراسر جهان شامل 250 گونه مي‌باشد (لوئُنگ، 2008؛ بي‌نام، 2010ب). تعداد کمي از جنسهاي اين خانواده در گلهاي گياهان تيرههاي Asteraceae و Poaceae يافت شده‌اند، تعداد اندکي شکارگر هستند و جنس‌هاي زيادي مانند Liothrips و Gynaikothrips برگخوار ميباشند (مينايي و ماوند، 2008).
از 6000 گونهي توصيف شده از حشرات راستهي Thysanoptera، تقريبا 50 درصد شامل گونه‌هاي قارچخوار ميباشند (مُرس و هادِل، 2006؛ اِئو و همكاران، 2011)، و از 700 گونهي فهرست شدهي تريپسهاي استراليا، 130 گونه فقط از ريسهها و اسپورهاي قارچها تغذيه ميکنند. اين تريپس‌هاي قارچخوار در نواحي گرمسير تنوع بيشتري دارند. تمامي گونههاي ريسهخوار، گونههاي زيرخانواده‌ي Phlaeothripinae هستند که شامل 2800 گونه ميباشند. در مقابل، گونه‌هاي زيرخانواده‌ي Idolothripinae در استراليا، تريپس‌هاي اسپورخوار ميباشند (ماوند، 1974؛ ماوند و مينايي، 2006؛ ماوند و موريس، 2007). Nesothrips propinqus تنها گونهاي از زيرخانوادهي اخير است که به طور گسترده در کشورهاي مجاور دريا و در علف‌هاي خشک و کاه و کلش يافت مي‌شود. همچنين، اين گونه در درختان مرکبات واقع در مناطق مسکوني يافت مي‌گردد، اما هيچ گونه خسارتي را وارد نمي‌آورد. از زيرراستهي Terebrantia، خانوادهي Merothripidae داراي 3 جنس با 15 گونهي قارچ‌خوار است که در شاخههاي مرده و بقاياي برگ‌ها زندگي ميکنند (رِيناود، 2010).
1-2 بيان سوال‌هاي اصلي تحقيق
1- فون تريپسهاي خاکزي و قارچخوار زيررراستهي Tubulifera در شهرستان گرگان شامل چه خانوادههايي ميباشد؟
2- چه تعداد جنس و گونه از اين تريپسها در فون شهرستان گرگان وجود دارند؟
1-3 فرضيه‌هاي تحقيق
1- انتظار ميرود به دليل شرايط آب و هوايي شهرستان گرگان و رطوبت بالا در اين منطقه، گونه‌هاي زيادي از تريپسهاي خاك‌زي قارچخوار در اين بررسي جمعآوري شوند.
2- با توجه به بکر بودن منطقه، احتمال پيدا کردن گونههاي جديد وجود دارد.
1-4 اهداف تحقيق
1- شناسايي فون تريپسهاي خاکزي و قارچخوار زيرراستهي Tubulifera در شهرستان گرگان.
2- شناسايي مقدماتي گونههاي قارچ‌خوار به عنوان عوامل احتمالي موثر و قابل استفاده در برنامه‌هاي کنترل بيولوژيک.
1-5 چه كاربردهايي از اين تحقيق متصور است و استفاده‏كنندگان از نتايج كدامند؟
نتايج حاصل از اين تحقيق به کاملتر شدن دانش ما از فون تريپسهاي خاکزي و قارچخوار در استان گلستان و ايران کمک خواهد کرد. استفادهکنندگان از اين نتايج عبارتند از: مراکز دانشگاهي و تحقيقاتي و علاقهمندان به اجراي برنامههاي کنترل بيولوژيک.
فصل دوم
بررسي منابع
2-1 راستهي بالريشکداران
2-1-1 ريختشناسي
سر: در اين حشرات، سر کمتحرک است و داراي چشم‌هاي مرکب کاملا رشد يافته ميباشد. در حشرات بالدار، بين اين چشم‌هاي مرکب سه عدد چشم ساده يافت ميشود که به شکل مثلث قرار دارند. ريختهاي بيبال فاقد چشم ساده هستند. شاخکها 4 تا 9 بندي و به اندازهي 3/2 طول بدن ميباشند. بر روي شاخکها گيرندههايي شيميايي يافت ميشوند که شکل آنها در ردهبندي داراي اهميت است. قطعات دهانيِ زننده- مکنده، با ساختاري نامتقارن، در سطح زيرين سر جاي دارند (مدرس اول، 1385).
قفسسينه: قفسسينه از سه حلقهي تقريبا شبيه به هم تشکيل شده و پسقفسسينه آزاد و آشکار است. در گونههايي که دو حلقهي آخري قفسسينه با هم ادغام شدهاند، پيشقفسسينه داراي ترگوم (نيمحلقهي پشتي) پهن ميباشد. پاها طويل و ظريف و به شکل رونده و پنجهها دوبندي (زيرراستهي Terebrantia ) يا يکبندي (زيرراستهي Tubulifera) هستند (حسنزاده سلماسي، 1373؛ مدرس اول، 1385).
ريختهاي بالدار داراي دو جفت بال غشايي کاملا رشد يافته و بسيار باريک مي‌باشند به طوري که انتهاهاي اين بالها نوکتيز هستند و هرگز تا نميخورند. بالهاي جلويي از بالهاي عقبي بزرگ‌ترند و در حاشيهها يا قسمتهاي انتهايي آنها، موهاي طويلي به شکل ريشک يافت ميشوند که توانايي پرواز را به ميزان زيادي افزايش ميدهند. اين حشرات به علت داشتن موهاي طويل در حاشيه‌هاي بالها، به نام بالريشکداران خوانده ميشوند. بالها در حالت استراحت به طور مستقيم در پشت شکم استقرار مييابند. در گونههايي که در محلهاي امن و محفوظ به سر ميبرند، بالها کوچکتر و به شکل پولک درآمدهاند. رگبالها با اين که به شدت تحليل رفتهاند، ولي در بالهاي جلويي افزون بر رگبال کناري، يک رگبال اصلي و يک رگبال فرعي ديگر نيز وجود دارند که معمولا توسط 2 تا4 رگبال عرضي به يکديگر وصل ميشوند. بالهاي عقبي حداکثر داراي يک رگ‌بال عرضي هستند. بالها در تعدادي از گونهها فاقد رگبال ميباشند (مدرس اول، 1385).
در برخي گونهها، رشد بالها کمتر و يا بيبالي کامل مشاهده ميشود. در تعدادي از آنها مانند گونهي Chirothrips manicatus، افرادي با بالهاي کاملا رشد يافته، کوتاه يا بيبال وجود دارند. در ساير گونهها ممکن است هر دو جنس نر و ماده بالدار، يک جنس بالدار و جنس ديگر بيبال، يا هر دو جنس بالکوتاه يا بيبال باشند. ظهور افراد بالکوتاه در داخل گونههاي بالدار ميتواند دليلي بر آغاز فصل بهار باشد (حسنزاده سلماسي، 1373؛ مدرس اول، 1385).
شکم: شکم يازده حلقه دارد (حلقهي آخر هميشه و حلقهي اول نيز اغلب تحليل ميرود) و توسط ساقهي ظريف سياهرنگي به قفسسينه وصل ميشود. مادههاي زيرراستهي Tubulifera فاقد تخمريز هستند و دهمين حلقهي شکم به شکل لولهاي طويل و استوانهاي درآمده و توبولوس3 يا لوله را به وجود ميآورد (شکل 2-1). در زيرراستهي Terebrantia، حلقهي دهم شکم کوچک و مخروطي شکل است و اغلب در طول خود آن شکافته شدهاست (شکل 2-2). حشرات مادهي زيرراستهي Terebrantia داراي تخمريز حاصل از يک جفت زايدهي تناسلي خارج شده از حلقههاي هشتم و نهم شکم ميباشند. تخمريز به شکل خنجر و به سمت بالا يا پايين خميده است. در زيرراستهي Tubulifera، اندامهاي تناسلي ماده بدون تشکيل تخمريز، در حاشيهي عقبي نهمين حلقهي شکم به بيرون باز ميشوند. منفذ جفتگيري همواره در حد فاصل صفحات نهم و دهم شکم با محيط بيرون در ارتباط ميباشد (مدرس اول، 1385).
2-1-2 زيستشناسي
تخمها به شکل بيضي کشيده ميباشند. در زيرراستهي Terebrantia، مادهها توسط تخمريز ارهمانند خود حفرههايي را در بافتهاي گياهان ايجاد ميکنند و تخمها را به طور انفرادي در داخل آنها قرار ميدهند، ولي در زيرراستهي Tubulifera، تخمها در سطح برگها، ساقهها و زير پوستههاي گياهان ميزبان به طور انفرادي يا گروهي گذاشته ميشوند (حسنزاده سلماسي، 1373).
لاروهاي جوان از نظر شکل عمومي بدن و رفتارهاي تغذيهاي گر چه به حشرات کامل شبيه هستند، ولي در اثر کيتيني شدن ضعيف پوشش بدن، نبود غلافهاي بال و داشتن بندهاي کمتر در شاخکها، از آنها متمايز ميشوند. سن اول لاروي را دومين مرحلهي بسيار شبيه به آن دنبال ميکند و سپس در زيرراستهي Terebrantia، به ترتيب مراحل پيششفيرگي و شفيرگي ظاهر ميشوند. در زيرراستهي Tubulifera، يک مرحله‌ي شفيرگي بيشتر وجود دارد. در مراحل پيششفيرگي و شفيرگي، غلافهاي بالها آشکارتر ميشوند و شاخکها به طور خميده بر روي قفسسينه به سمت عقب قرار ميگيرند. در اين دو مرحله، تغذيه متوقف ميشود. پيششفيرگي و شفيرگي گر چه مراحلي غيرفعال هستند، ولي در صورت تحريک آنها، به آهستگي قادر به حرکت ميباشند. در گونهي Heliothrips haemorrhoidalis، مرحلهي شفيرگي بر روي گياه و در بيشتر تريپسهاي ديگر نيز در داخل بقاياي گياهي يا در زير خاک سپري ميشود (مدرس اول، 1385).
توليد مثل در تريپسها به روش دوجنسي يا بکرزايي ميباشد. نر هنگام جفتگيري با عزيمت به پشت بدن ماده، توسط پاهاي جلويي خود آن را ميگيرد. ماده پس از جفتگيري اقدام به تخمگذاري ميکند. در تعداد زيادي از گونههاي بکرزا، تنها مادهها شناخته شدهاند (مادهزايي4) و به اين ترتيب، در گونههاي مزبور حشرات نر وجود ندارند و يا به ندرت مشاهده ميشوند (مانند گونههاي Heliothrips haemorrhoidalis و Taeniothrips inconsequens). ماده 20 تا 200 عدد تخم را به طور انفرادي و پراکنده در سطح اندامهاي گياهي و در داخل شيارها و شکافهاي موجود بر روي آنها (در زيرراسته‌ي Tubulifera) يا توسط تخمريز خود در داخل بافتهاي گياهان (در زيرراستهي Terebrantia) ميگذارد. تخمها نسبتا طويل و داراي پوستهي5 ظريفي ميباشند. پورهها 2 تا 20 روز پس از تخمگذاري ظاهر ميشوند. بدن پورهها کوتاهتر، شاخکهاي آنها 6 تا 7 بندي و کوتاه، و چشمهاي مرکب آنها ساختار سادهتري دارند. اصولا پورهها داراي دو مرحلهي کاملا متمايز از هم ميباشند. مرحلهي اول لاروي يک هفته تا نه ماه (در حالت عادي چند هفته) طول ميکشد و مرحلهي دوم آن طولانيتر است و اصولا رشد نوزادان در اين مراحل انجام ميگيرد. چون تغذيه در مراحل بعدي رشد متوقف ميشود، لذا ذخيرهسازي مواد غذايي در بدن در مراحل لاروي به عمل ميآيد. لاروها با تعويض جلد به مرحلهي پيششفيرگي وارد ميشوند. در اين مرحله، در گونههاي زيرراستهي Terebrantia، غلافهاي بالها ظاهر ميشوند و با اين که پيششفيره متحرک ميباشد، ولي تغذيه در آن متوقف ميگردد. پس از مرحلهي پيششفيرگي، يک تا دو مرحلهي شفيرگي وجود دارد. شفيرهها همواره متحرک هستند و شاخکها در داخل غلافهاي موجود بر روي سر کشيده ميشوند و به اين ترتيب، با توجه به اين نوع رفتار، از ساير مراحل زيستي به آساني تفکيک ميگردند. مرحلهي پيششفيرگي 1 تا 2 روز طول ميکشد. نوزادان در سنين اوليه بدون غلاف بال هستند و معمولا لارو خوانده ميشوند. در زيرراستهي Terebrantia، سنهاي سوم يا سنين چهارم پورگي (در جنس Franklinothrips فقط سن سوم) غيرفعال، بدون تغذيه و غلافهاي بال بيروني هستند. مرحلهي سوم پورگي به نام پيششفيره و مرحلهي چهارم نيز شفيره نام دارد. در زيرراستهي Tubulifera، سنين سوم و چهارم پورگي عبارتند از مرحلهي پيششفيرگي (در اين حالت، در سومين سن پورگي رشد بالها داخلي است) و سن پنجم نيز مرحلهي شفيرگي ميباشد. حشرهي کامل پس از طي مرحلهي شفيرگي ظاهر ميشود. اين نوع دگرديسي از سويي به دگرديسي ناقص شبيه است، زيرا در بيش از يک مرحله‌ي پيش کامل6 داراي غلافهاي بال ميباشد. از سوي ديگر، به دگرديسي کامل نيز شباهت دارد، زيرا در برخي از سنين پورگي رشد بالها داخلي است. همچنين، در مرحلهي شفيرگي و پيش از مرحلهي حشرهي کامل يک دورهي خواب دروغي7 (رکود) وجود دارد. لذا، اين نوع دگرديسي رِمتابول8 يا نئومتابول9 خوانده ميشود. حشرات کامل از چند روز تا چند ماه عمر ميکنند. شرايط آب و هوايي گرم و مرطوب، زادآوري اين حشرات را سرعت ميبخشند و در سال 2 تا 3 نسل را به وجود ميآورند. زمستان بيشتر به صورت حشرهي کامل و به ندرت نيز در مرحلهي لاروي سپري ميگردد. اين حشرات براي زمستانگذراني به روي اندامهاي مردهي گياهان، لا به لاي علفهاي هرز، زير پوستههاي گياهان و گاه به داخل خاک عزيمت ميکنند و به اين ترتيب، در برابر سرما مقاومت مينمايند (حسنزاده سلماسي، 1373).
تريپسها بيشتر شبفعال هستند و برخي از حشرات زيرراستهي Terebrantia ميجهند. اين حشرات گاه با تراکم جمعيتي بالا ظاهر ميشوند و تعداد اندکي از آنها ممکن است انسان را نيش بزنند. اصولا پراکندگي اين حشرات توسط باد، پرواز يا نقل و انتقال ميزبانهاي آنها انجام ميگيرد. تعدادي از گونهها همهجازي هستند. اين حشرات با اين که بيشتر در مناطق داراي آب و هواي معتدل يافت ميشوند، ولي در سراسر جهان پراکنده مي‌باشند (حسنزاده سلماسي،1373؛ مدرس اول، 1385).
2-1-3 تبارشناسي
وضعيت تريپسها در دورههاي زمينشناختي و همچنين خويشاوندي آنها با ساير حشرات به طور دقيق مشخص نشده است. لذا، گروه کاملا جداگانهاي را تشکيل ميدهند. سنگ‌وارههاي به دست آمده از آنها بيشتر به دورهي ترشياري (دوره‌ي اول از دوران سنوزوئيک و حدود 70 ميليون سال پيش) تعلق دارند و به شکلهاي امروزي شبيه هستند. در آسياي ميانه تنها يک سنگ‌وارهي مربوط به دورهي ژوراسيک )دورهي دوم از دوران مزوزوئيک و حدود 180 ميليون سال پيش( کشف شده است. احتمالا حشرات گروه Hemiptera از نزديکترين خويشاوندان آنها ميباشند، زيرا در تريپسها نيز همانند گروه اخير، نبود سرکوس، کاهش بندهاي پنجهها، کاهش تعداد لولههاي مالپيگي، تمرکز دستگاه عصبي در يک محل و ميلهمانند بودن آروارههاي بالا و احتمالا آروارههاي پايين، مشاهده ميشود. براي تشخيص گونههاي تريپسها، افزون بر ويژگيهاي ساختاري بدن، رنگآميزي آنها نيز مورد استفاده قرار ميگيرد (مدرس اول، 1385).
2-1-4 ردهبندي
در گذشته، اين راسته به دو زيرراستهي Terebrantiaو Tubulifera و 8 خانواده تقسيم ميشد، ولي در حال حاضر، بيشتر تريپسشناسان بر 9 خانواده اتفاق نظر دارند، به طوري که زيرراستهي Terebrantia را شامل 8 و زيرراسته‌ي Tubulifera را همچنان شامل تنها يک خانواده ميدانند (علوي، 1388؛ فلاحزاده و همکاران، 2011؛ ميراب بالو و چِن، 2012).
اين راسته شامل 5500 تا 6000 گونه ميباشد که 177 گونه از آنها از ايران گزارش شدهاند. از اين تعداد، 132 گونه و 47 جنس به زيرراستهي Terebrantia، و 45 گونه و 15 جنس به زيرراستهي Tubulifera تعلق دارند (بهاتي و همکاران، 2009؛ فلاحزاده و همکاران، 2011).
ارتباط بين اين دو زيرراسته مشخص نشده است. تفاوتهاي ريختشناختي و نشو و نماييِ اين دو زيرراسته بسيار زياد ميباشند (ماوند و موريس، 2007). اين دو زيرراسته از نظر شکل آخرين حلقهي شکم و رشد تخمريز با يکديگر اختلاف دارند. در زيرراستهي Terebrantia، آخرين حلقهي شکم کم و بيش مخروطي يا گرد است و مادهها معمولا تخمريز رشد يافتهاي دارند، ولي در زيرراسته‌ي Tubulifera، حلقهي انتهايي شکم لوله‌مانند است و مادهها فاقد تخمريز ميباشند (شکل‌هاي 2-1 و 2-2).
شکل 2-1 نماي کلي بدن در تريپسهاي زيرراستهي Tubulifera از سطح پشتي (ماوند و والکِر، 1986).
شکل 2-2 نماي کلي بدن در تريپسهاي زيرراستهي Terebrantia از سطح پشتي (ماوند و والکِر، 1982).
در هر دو زيرراستهي تريپسها، اگر چه تفاوتهاي ظاهري در اندامهاي جنسي نر و ماده مشاهده ميشوند، ولي شکل عمومي بدن در آنها به هم شبيه ميباشد. اصولا حشرات نر زيرراسته‌ي Terebrantia اغلب کوچکتر و داراي اندامهاي جفتگيري پيچيدهتري هستند. فالوس10 در نرهاي هر دو زيرراسته از مجموع ادآگوس11 به خوبي رشد يافته و يک تا دو جفت پارامر12 به وجود آمده است. ولي در زيرراستهي Tubulifera، ساختار سادهتري دارد. اين حشرات فاقد سرکوس هستند (مدرس اول، 1385).
2-1-5 زيرراستهي Tubulifera
زيرراستهي Tubulifera تنها شامل خانوادهي Phleothripidae و داراي 3500 گونهي شناخته شده ميباشد که از اين تعداد، 44 گونهي متعلق به 16 جنس از ايران گزارش شدهاند. در مقابل، زيرراسته‌ي Terebrantia حدودا شامل 2400 گونه از 8 خانواده ميباشد (ماوند و موريس، 2007؛ ماوند و مينايي، 2006).
2-1-6 خانوادهيPhlaeothripidae
خانوادهي Phlaeothripidae تنها خانوادهي زيرراستهي Tubulifera ميباشد. اين خانواده داراي دو زيرخانوادهي Phlaeothripinae و Idolothripinae ميباشد (ماوند، 2011). حدود نيمي از گونههاي اين خانواده قارچخوار هستند که بيشتر از ريسههاي قارچها تغذيه ميکنند. گونههاي زيرخانوادهي Idolothripinae از اسپورهاي قارچها تغذيه مينمايند. تريپسهاي قارچخوار داراي قطعات دهاني مخروطي‌شکل طويلي هستند و با توجه به حضور استيله‌هاي آروارهايِ پهن و خيلي کوتاهِ خود شناخته ميشوند. اين استيله‌ها براي تغذيه از اسپورهاي قارچها تخصصي شدهاند (مينايي، 2010؛ گُلدارازِنا، 2010). اين تريپس‌ها در برگها و شاخههاي مرده، و تعداد زيادي از آنها فقط در بقاياي برگي يا در زير گياهان علفي، مرتعي و گياهان مشابه زندگي ميکنند (ماوند، 2007). رودهي جلويي اين تريپسها شامل يک پيشرودهي اسکلروتينه شده و داراي تعداد زيادي شيار داخلي است که احتمالا در ساييدن غذا نقش دارند و بدين ترتيب، اسپورهاي داراي ديوارههاي سخت و ضخيم خرد ميشوند و گوارش مييابند (تري و همکاران، 2010).
بيش از يک سوم گونههاي اين خانواده گياهخوار هستند، مانند Hoplothrips بر روي گلها و Liothrips بر روي برگها، و برخي از گونههاي برگخوار روي گياهان ميزبان گال ايجاد ميکنند. گونههاي کمي از اين خانواده شکارگر حشرات و کنهها هستند و گونه‌هاي اندکي نيز از خزهها تغذيه مي‌نمايند. بيشتر Phlaeothripidaeهاي ايران از قبيلهي Haplothripini گزارش شدهاند، که از بين آنها گونههاي جنس Haplothrips با گونههاي شکارگر داراي تفاوت‌هاي ريختشناختي ميباشند (ماوند، 2002الف؛ ماوند و پالمر، 1983؛ فلاحزاده و همکاران، 2011؛ ميراب بالو و چن، 2012).
گونههاي اين خانواده تخمهايشان را بر روي سطوح ميگذارند. چرخهي زندگي شامل دو مرحله‌ي فعال لاروي به هم‌راه سه مرحلهي غيرفعال (پيششفيرگي، شفيرگي اول و شفيرگي دوم) پيش از ظاهر شدن حشرهي کامل ميباشد. در اين خانواده، شاخکها 8 بندي هستند که در گونههاي کمي، اين تعداد به 5 بند کاهش يافته است. اندامهاي حسي واقع بر روي بندهاي سوم و چهارم ساده، نازک و کرک‌مانند هستند. بند آخر شکم (بند دهم) لولهاي شکل است و مخرج در نوک آن و سوراخ تناسلي نيز در ته آن ديده ميشوند (بينام، 2010ب).
تعداد جنسها و گونهها در زيرخانوادهي Phlaeothripinae، 2800 گونه در 370 جنس و در زيرخانوادهي Idolothripinae، 700 گونه در 80 جنس ميباشد (بينام، 2010ب).
شش جنس Hoplandrothrips با 105 گونه، Holothrips با 125 گونه، Hoplothrips با130 گونه، Elaphrothrips با 140 گونه، Haplothrips با 250 گونه و Liothrips با 280 گونه داراي اجتماعهاي چندريختي جنسي13 هستند. گونههاي چهار جنس اول داراي رژيم قارچخواري ميباشند و گونههاي دو جنس آخر رژيم برگخواري دارند (بينام، 2010ب).
گونههاي اين خانواده در نواحي گرمسير و نيمهگرمسير يافت ميشوند. هيچ گونهاي از اين خانواده در نواحي کوهستاني مرتفع ديده نشده است. تعداد کمي از گونههاي زيرخانوادهي Idolothripinae که به جنس Liothrips تعلق دارند، در خارج از مناطق گرمسير يافت شدهاند (بينام، 2010ب). . . . . . . . ………………………………………………………………………………………………………………………………..
2-1-6-1 زيرخانوادهي Phlaeothripinae
حشرات کامل و لاروهاي اين زيرخانواده استيلههاي آروارهاي بلند و باريکي دارند که عرض آنها بين 3 تا 5 ميکرون متغير است. نرهاي اين زيرخانواده در بيشتر گونهها (نه همهي آنها) در استرنيت هشتم شکم داراي يک صفحهي روزنهدار توسعه يافته ميباشند، در حالي که نرهاي زيرخانواده‌ي Idolothripinae فاقد اين صفحهي روزنهدار ميباشند (بينام، 2010ج). در بيشتر گونههاي اين زيرخانواده، موي S2 ترژيت نهم، از موي S1 کوتاهتر و کلفتتر است، در حالي که اين دو جفت مو در گونههاي زيرخانوادهي Idolothripinae هماندازه ميباشند (بينام، 2010ج).
اين زيرخانواده داراي سه سويه يا گروه است. گروه Liothrips که شامل بيشترين گونههاي برگ‌خوار است و گونههاي اين گروه روي بند سوم شاخک خود تنها يک عدد اندام حسي و روي بند چهارم آن سه عدد اندام حسي دارند (بينام، 2010ج). گروه Phlaeothrips گروه بزرگ ديگري است که معمولا در برگها و شاخههاي مرده يافت ميشوند و از ريسههاي قارچها تغذيه ميکنند. بندهاي سوم و چهارم شاخک به ترتيب سه و چهار عدد اندام حسي دارند (ماوند، 2008؛ بينام، 2010ج). قبيلهي Haplothrpini سومين گروه بزرگ در اين زيرخانواده تشخيص داده شده است. اين گونهها هميشه داراي بازانتراي14 پيش‌سينهاي هستند و بالهاي جلويي در وسط کمي باريک ميشوند، اما تعداد اندام‌هاي حسي متغير ميباشد (بينام، 2010ج).
زيستشناسي گونههاي اين زيرخانواده متغير است. گونههاي Haplothrips معمولا از گلهاي تيره‌ي Asteraceae تغذيه و درون آنها توليد مثل مينمايند، اگر چه، برخي از گونهها درون علفهاي هرز نيز توليد مثل ميكنند (ماوند ومينايي، 2007). در قبيلهي Haplothripini، يک گونه به عنوان گردهافشان گونههايي از گياه Macaranga در جنوب آسيا شناخته شده است. گونههايي از Liothrips و Gynaikothrips و همچنين گونههايي ازجنس Holopothrips عامل ايجاد گال در گياهان ميزبان هستند (بينام، 2010ج).
2-1-6-2 زيرخانوادهي Idolothripinae
گونههاي اين زيرخانواده شامل کوچکترين تا بزرگترين تريپسها، از رنگ سياه کهربايي تا زرد کمرنگ، و حشرات کامل بالدار و بيبال ميباشند. حدود اندازهي بدن آنها از يک ميليمتر تا بيشتر از 15 ميليمتر متغير است. در اين زيرخانواده، دوريختي جنسي وجود دارد و در بين نرهاي آنها چندريختي جنسي هم ديده ميشود به طوري که در آنها، اندازه و ميزان رشد ساختارهاي بدن اختلافهاي زيادي با هم دارند (بينام، 2010الف؛ اِئو و همکاران، 2011).
نرهاي اين زيرخانواده، هرگز صفحهي روزنهدار استرنيت هشتم شکم را دارا نيستند. موي S2 از موي S1 کوتاهتر و کلفتتر نميباشد، بلکه با آن هماندازه است (بينام، 2010الف). گونههاي اين زيرخانواده همگي از اسپورهاي قارچها تغذيه ميکنند. در گونههاي قارچخوار، روده گنجايش وارد کردن قطعات گوارش‌ناپذير ديوارهي اسپورها را دارد. اگر چه، اين صفت در مورد همهي گونههاي اسپورخوار صدق نميکند (ماوند، 2007).
گونههاي اين زيرخانواده بيشتر با توجه به استيلههاي آروارهاي خيلي پهن خود، که از آنها براي بلعيدن اسپورها استفاده ميکنند، مشخص ميشوند (ساکيمورا و بيانچي، 1977). اين تريپسها در بقاياي برگي، شاخههاي مرده و برگهاي مردهي آويزان به درختان يافت ميشوند. گونههايي از آنها، روي دستههايي از برگها و شاخههاي مردهي آويزان، که در معرض نور خورشيد و عبور جريان هوا ميباشند، کلنيهايي را با تراکمهاي جمعيتي بالا توليد ميکنند. اين رفتار در گونههايي از جنسهاي Mecycothrips، Bactrothrips و Meiothrips ديده ميشود. گونههايي از جنسهاي Dinithrips و Machatothrips که گونههايي با اندازهي بزرگ ميباشند، در تنههاي افتادهي درختان يا شاخههاي مرده يافت ميگردند و در برگهاي مردهي آويزان کمتر ديده ميشوند. همچنين، شاخهها و ترکههاي مرده، زيستگاههايي را براي تريپسهاي جنسهاي Acallurothrips، Diaphorothrips، Ethirothrips، Gastrothrips و Nesothrips فراهم ميکنند. بقاياي برگي موجود در کف زمين که داراي رطوبت زياد ميباشند، مورد توجه گونههاي Holurothrips، Allothrips، Compsothrips، Ophtalmothrips و برخي از گونههاي جنس Carientothrips قرار ميگيرند (اِئو و همکاران، 2011). گونههاي برخي از جنسها مانند Bolothrips و Compsothrips در کف چمنزارها از قارچها تغذيه ميکنند (بينام، 2010الف).
Idolothripinaeها زودتر از شروع فرايند پوسيدگي قارچي ظاهر ميگردند. تنها يک گونه از آنها به نام Ecacleistothrips glorious در چوبهاي پوسيده ديده ميشود، و در جنگلهاي پرباران استراليا، در اجتماعهايي همراه با قارچهاي سياه Xylaria پيدا شده است (بينام، 2010الف). گونههاي اين زيرخانواده بيشتر در نواحي گرمسير، به ويژه مناطق گرمسير باراني، يافت ميشوند. گونههاي خيلي کمي نيز در نواحي معتدل و خشک زندگي ميکنند (ماوند، 2007). اين زيرخانواده، در مقابل زيرخانوادهي Phlaeothripinae با 2800 گونه در سراسر جهان، داراي تعداد گونههاي کم‌تري ميباشد که در دو قبيله به نامهاي Pygothripini و Idolothripini قرار داده ميشوند (اِئو و همکاران، 2011).
2-2 بررسيهاي فونستيک
2-2-1 برخي از بررسيهاي انجام شده در خارج از ايران
منابع خارجي موجود در زمينهي تريپسهاي زيرراستهي Tubulifera بسيار زياد هستند که در زير، بخشي از نتايج مهم‌ترين بررسيها ذکر شدهاند.
ماوند و اُنيل (1972) جنس Sedulothrips از زيرخانوادهي Phlaeothripinae را از شاخ و برگ‌هاي مرده و تنههاي درختان قطع شده، از نواحي مرکزي مکزيک و جنوب برزيل گزارش و دو گونه از آن را به نامهاي S. vigilans و S. tristis توصيف کردند.
ماوند (1974) دو جنس و 7 گونه‌ي جديد را از زيرخانوادهي Idolothripinae از جهان گزارش کرد و همچنين، جنس Nesothrips از اين زيرخانواده را به پنج جنس تفکيک نمود.
اُکاجيما (1981) يک جنس و 18 گونه را از قبيلهي Plectrothripini از نواحي شرق آسيا گزارش نمود.
ماوند و پالمر (1983) براي 154 جنس از زيرخانوادهي Idolothripinaeدر جهان، 6 جنس جديد را گزارش نمودند. هم‌چنين، 26 جنس از زيرخانوادهي Idolothripinae را به زيرخانوادهي Phlaeothripinae منتقل کردند که در دو قبيلهي جديد به نامهاي Apelaunothripini و Docessissophothripini جاي گرفتند.
اُکاجيما (2000) يک جنس و گونهي جديد را از زيرخانوادهي Idolothripinae به نام Stomothrips cycasi از درخت Cycas calcicola از شمال استراليا توصيف نمود. اين تريپس قطعات دهاني مخروطي‌ شكل و طويلي دارد و تغذيهي آن از قارچها از بافت‌هاي درخت سيکاس بيش‌تر بود.
ماوند (2002ب) يک جنس جديد را از زيرخانوادهي Phlaeothripinae به نام Zemiathrips از استراليا و از داخل بقاياي برگي اکاليپتوس گزارش کرد. وي 5 گونهي جديد از اين جنس را توصيف نمود.
اکرم و همکاران (2003) دو جنس



قیمت: تومان


پاسخ دهید